Brisbane vượt cả Bắc Kinh về độ ô nhiễm không khí do cháy rừng

 Hiện tại, chất lượng không khí ở Brisbane còn kém hơn cả Bắc Kinh vì ảnh hưởng bởi khói mù từ các vụ hỏa hoạn nặng nề ở khắp Queensland và NSW.

Dữ liệu của Bộ Khoa học và Môi trường cho thấy bầu không khí ô nhiễm đang lan rộng khắp Brisbane và di chuyển xa hơn về phía Gold Coast. Dựa trên tiêu chuẩn đánh giá thuộc “Chỉ số chất lượng không khí thế giới”, những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất tại thành phố này là Rocklea, South Brisbane, Woolloongabba, Wynnum, Wynnum West, Lytton và Cannon Hill. Không khí ở Springwood (Logan, phía nam Brisbane) cũng bị đánh giá khá nguy hiểm.

Khói bên bờ biển di chuyển vào thành phố.

Điều đó cũng có nghĩa là mức độ ô nhiễm không khí tại thành phố này đã chạm ngưỡng báo động khẩn cấp, có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống của toàn dân trong khu vực.

Contents

  • Hậu quả ra sao?
  • Nguyên nhân là gì?
  • Chúng ta nên làm gì?
  • So với nơi khác thì thế nào?
  • Số liệu cụ thể

Hậu quả ra sao?

Chất lượng không khí kém có thể gây kích ứng mắt, mũi và cổ họng, khó thở, khiến chứng hen suyễn và các bệnh về đường hô hấp khác càng nặng thêm, thậm chí tác động xấu đến hệ tim mạch. Nếu phải sống xuyên suốt trong bầu không khí độc hại, sức khỏe của con người sẽ gặp nhiều vấn đề trầm trọng hơn nữa.

Bài chia sẻ trên Twitter về tình trạng ô nhiễm.

Trước tình thế nguy cấp, Jeannette Young, giám đốc Sở Y tế bang Queensland đã kêu gọi người dân ở yên trong nhà trong vòng 24 đến 48 giờ tới. “Hãy thật nghiêm túc ứng phó với vấn nạn này, đừng xem thường nó. Dù ở Logan, Lowood hay bất cứ nơi nào đi nữa, mọi người đều phải hết sức cảnh giác và giảm thiểu thời gian ra đường trong lúc điều kiện không khí vẫn chưa khá hơn,” bà nói. “Nếu có sự kiện quan trọng buộc phải ra ngoài vào tuần này, hãy cố gắng sắp xếp thời gian, hạn chế tiếp xúc với bầu không khí ngoài trời. Không có gì quý giá hơn sức khỏe của chính bạn.”

Nguyên nhân là gì?

Cục Khí tượng học (BOM) nhận định hiện tượng này xuất hiện do khói từ các vụ cháy rừng đang hoành hành ở phía bắc NSW suốt thời gian qua. “Lẽ ra khói mù từ những đợt hỏa hoạn đã theo gió bay đến bờ biển phía tây, song sáng nay, chúng tôi phát hiện một luồng gió từ hướng đông nam đã mang chúng quay về,” nhà khí tượng học Jonty Hall nói.

BẦU TRỜI THÀNH PHỐ NGẬP TRONG KHÓI MỜ

Tương tự, nhà khí tượng học Dan Narramor cho biết khói mù sẽ còn quanh quẩn tại khu vực này thêm một thời gian: “Gió hướng đông – đông nam đã thổi khói từ các đám cháy ở NSW và Queensland về phía đông nam tiểu bang. Khói sẽ còn lảng vảng ở đây cả ngày, đến khi gió đông bắc xuất hiện vào hôm sau thì bầu trời mới dần quang đãng hơn.”

Quang cảnh thành phố nhìn từ Surfers Paradise.

Hồi tháng 9, cư dân Brisbane từng hoang mang một phen khi chứng kiến khói phủ đen trời do cháy rừng, song hiện tượng đó đã mau chóng biến mất trong vòng một ngày. Tuy nhiên, theo chuyên gia dự báo thời tiết Vince Roland, làn khói mù mịt đợt này có thể kéo dài tận mấy tuần.

“Khi nghiên cứu thời tiết cho khoảng giữa đến cuối tuần, chúng tôi nhận thấy hướng gió quay ngược về phía nam. Vì vậy, dù ngày mai bầu trời có trong hơn một chút thì khói mù dày đặc vẫn còn lởn vởn ở phía bắc NSW và đông nam Queensland,” ông nói. “Thế nên, có lẽ chúng ta vẫn phải ‘sống chung với lũ’ từ đây đến cuối tuần.”

Chúng ta nên làm gì?

Kowai Timu từ Queensland Ambulance nhấn mạnh những người mắc bệnh phổi hoặc hen suyễn cần cẩn trọng hơn trong thời gian này. “Luôn mang theo thuốc của bạn bên mình và uống đúng liều lượng, đúng giờ giấc. Hãy cố gắng tránh xa việc vận động mạnh ngoài trời, cứ ở yên trong nhà bạn và bật quạt hay điều hòa là được,” bà nói. “Rất khó xác định chúng ta phải làm gì để đối phó với bầu trời đầy khói ở phía đông nam. Nhưng với diễn biến phức tạp của nạn cháy rừng, e là sẽ có càng nhiều khói mù xuất hiện ở nơi này.”

Người dân nên ở nhà trong vòng 1 – 2 ngày tới.

Nếu cần thiết, bạn có thể đeo mặt nạ phòng độc để bảo vệ mình trước nguy cơ tổn hại đường hô hấp. Bộ trưởng Giáo dục Grace Grace cho biết các trường học trên toàn bang đã phát thông cáo tuyên truyền cho học sinh cùng công nhân viên về vấn nạn này: “Giám đốc Sở Y tế đã cảnh báo về chất lượng không khí kém ở Queensland, học sinh và giáo viên nên ở lại trong lớp học.”

So với nơi khác thì thế nào?

Khi đặt lên bàn cân cùng Bắc Kinh, nơi khét tiếng có bầu không khí ô nhiễm, Brisbane hiện tại không thể tính là khá hơn. Chỉ những người có hệ hô hấp nhạy cảm mới gặp nguy cơ tổn hại đến sức khỏe khi hít thở không khí ở thủ đô Trung Quốc.

Du khách đến Brisbane ngạc nhiên vì bầu trời khói phủ.

Thực tế, trên thế giới có rất ít thành phố – bao gồm Khorramabad ở Iran, Secunda ở Nam Phi, Bain al Jessrain ở UAE, Igdir ở Thổ Nhĩ Kỳ, Durango, Mexico, Panipat và Bandhavgar Colony ở Ấn Độ – sở hữu chất lượng không khí tệ hơn cả nơi này. Vì vậy, tình hình ô nhiễm ở Brisbane khiến cơ quan chức năng phải khẩn cấp cảnh báo người dân chú ý an toàn.

Số liệu cụ thể

Các chuyên gia sử dụng thuật ngữ “bụi mịn” (còn được biết đến với tên PM) để chỉ các hạt vật chất rắn cực nhỏ và các giọt chất lỏng lơ lửng trong không khí. PM có nguồn gốc từ bụi đất hoặc các chất dễ gây dị ứng khác, kích thước của chúng liên quan trực tiếp đến khả năng tổn hại sức khỏe con người.

Một người đàn ông đi ngang Cầu Victoria giữa “tâm bão” ô nhiễm.

PM10 dùng để chỉ các hạt có đường kính từ 10 micromet trở xuống, các hạt này đủ nhỏ để đi qua cổ họng và mũi rồi len vào phổi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đường hô hấp. Trong khi đó, PM2.5 được dùng khi nói đến các hạt nhỏ hơn, có đường kính từ 2.5 micromet trở xuống. Những hạt này có thể xâm nhập thẳng vào máu, tạo nên tác hại khôn lường cho sức khỏe theo thời gian. Để dễ hình dung kích thước siêu nhỏ của bụi mịn, bạn hãy so sánh chúng với một sợi tóc của con người – thường có đường kính khoảng 100 micromet.

Tổ chức Y tế Thế giới đã ban hành bản hướng dẫn về PM để thuận tiện hơn trong việc hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí, đồng thời giảm các ca tử vong liên quan đến vấn nạn này. Hiện tại, chỉ số bụi mịn trung bình trong vòng 24 tiếng của các thành phố trên toàn cầu là 35 Muffg/m (hoặc 3.5 microgram/m³). Mật độ lý tưởng, tức không gây hại cho sức khỏe, nên dừng lại ở mức 25µg/m.

Số liệu về chất lượng không khí ở Brisbane.

Hiện nay, chỉ số PM10 đo được ở Brisbane là 50µg/m. Theo dữ liệu của chính phủ Queensland, cả Southport và Woolloongabba đều có chất lượng không khí cực kỳ kém với chỉ số PM10 cao bất thường.

Lúc 9h sáng ngày 11/11, chỉ số PM10 tại khu CBD của Brisbane đã lên đến mức 180µg/m. Thủ hiến Annastacia Palaszczuk nhận định thực trạng ô nhiễm này đã cao gấp 10 lần mức trung bình trong một ngày của thành phố.

Nguồn: ABC