Cảnh báo: Bệnh sốt rét đang lăm le tấn công nước Úc

 Không chỉ khiến hàng trăm nghìn người ở các quốc gia láng giềng lâm vào nguy hiểm, bệnh sốt rét còn đang ngấp nghé tràn vào nước Úc.

Chưa tận hưởng niềm vui làm mẹ được bao lâu, Benishar Kombut đã phải tuyệt vọng nhìn con trai 6 tuần tuổi toát mồ hôi đầm đìa, tròng mắt trắng dã và lịm dần đi vì cơn sốt. Ngay lập tức, bà mẹ Papua New Guinea nhận ra con yêu Tapia đã mắc bệnh sốt rét – căn bệnh đã suýt cướp đi mạng sống của cô tận 5 lần.

Plasmodium falciparum, 1 trong 5 loại ký sinh trùng gây bệnh sốt rét, đang phát triển trong hồng cầu.

Khi vào cơ thể người, ký sinh trùng sốt rét trú ngụ trong gan và hồng cầu. Căn bệnh nguy hiểm này là nguyên nhân gây ra cái chết của hàng trăm nghìn người mỗi năm. Sau khi phát hiện Tapia bị sốt rét, cả nhà lập tức chuyển bé đến bệnh viện. Nếu không được chạy chữa kịp thời, bé trai 6 tuần tuổi sẽ tử vong oan ức như 1200 sinh mạng vô tội khác phải lìa đời mỗi ngày vì bệnh dịch.

“Chúng tôi cố hết sức giữ cho con không mắc phải căn bệnh này nữa. Bây giờ Tapia đã 3 tuổi, may là cơn sốt dữ dội năm đó không để lại di chứng,” Kombut nói. “Lần đầu tôi bị sốt rét là năm lên 7, từ đó đến nay, tôi phải chiến đấu với căn bệnh này 5 lần rồi. Lần nào tôi cũng nằm liệt giường tận 2 – 3 ngày, không gượng dậy nổi.”

Tình hình bùng phát dịch sốt rét ở các khu vực khác nhau, theo WHO.

Kombut đã dành hết cuộc đời để chống chọi với chứng bệnh nguy hiểm trên, với sự trợ giúp của nhà khoa học kiêm giám đốc điều hành Viện Burnet – Giáo sư Brendan Crabb.

Sát thủ thầm lặng

Bệnh sốt rét hoành hành tại hơn 100 quốc gia, chủ yếu là vùng nhiệt đới. Theo ước tính, mỗi ngày có khoảng 600,000 trường hợp nhiễm bệnh được phát hiện. Đáng sợ hơn, quá nửa dân số thế giới đang tiềm ẩn nguy cơ trở thành nạn nhân của căn bệnh này.

Biểu đồ thể hiện top 10 nguyên nhân tử vong của người dân ở các nước có thu nhập thấp, sốt rét đứng thứ 6.

“Chúng tôi vẫn chưa chế tạo thành công vaccine sốt rét, song chỉ còn cách đích đến một đoạn ngắn nữa thôi,” Giáo sư Crabb nói. “Lúc còn ở Papua New Guinea, tôi từng bị sốt rét hai lần. Ký sinh trùng có thể bị tiêu diệt nhanh chóng, nhưng sức khỏe của bệnh nhân cần rất nhiều thời gian mới hồi phục. Cả hai lần mắc bệnh, tôi đều phải ở yên trong nhà suốt cả tháng, không đi học đi làm gì cả.”

Ông cho biết đây cũng là nguyên nhân khiến kinh tế quốc gia đình trệ: “Bạn thử hình dung mức thu nhập thất thoát vì một ngày nghỉ làm, sau đó nhân với 600,000 công nhân viên trên khắp khu vực bị ảnh hưởng mà xem. Rõ ràng bệnh sốt rét kéo tụt năng suất lao động của cả nước, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho chúng ta.”

Cuộc chiến chống sốt rét

Giáo sư Crabb vừa được trao giải thưởng Research Excellence (tạm dịch: Nghiên cứu xuất sắc) tại sự kiện GSK năm 2019. Ông tập trung vào việc tìm hiểu cách điều trị và vaccine hiệu quả để đối phó với bệnh sốt rét, đặc biệt là phương pháp can thiệp vào DNA của ký sinh trùng. Bằng cách nghiên cứu mẫu DNA, các nhà khoa học có thể phát hiện đột biến kháng thuốc trong ký sinh trùng, từ đó xác định thành phần chủ chốt của loại thuốc và vaccine mới.

Bé gái 11 tuổi gối đầu lên đùi dì trong lúc đợi khám bệnh ở Papua New Guinea.

Crabb chia sẻ giải thưởng này đã tạo động lực cho mình tiếp tục nghiên cứu, phục vụ cho những bệnh nhân thiếu thốn điều kiện chữa trị. “Ở Úc, người dân vẫn không mấy cảnh giác trước mối nguy do bệnh sốt rét đem lại. Nhưng hãy đặt mình vào hoàn cảnh của 1200 gia đình khốn khổ vì mất con, bạn sẽ nhận ra mình cần nghiêm túc đối diện vấn đề này. Sốt rét cách chúng ta rất gần rồi, nó đã gây rối loạn khắp các quốc gia láng giềng như Papua New Guinea, Quần đảo Solomon và nhiều nơi khác nữa,” ông nói.

Giáo sư Brendan Crabb đang nỗ lực từng ngày để tìm ra cách diệt tận gốc bệnh sốt rét.

Một trong những vấn đề đáng lo nhất trong công tác phòng chống sốt rét chính là tác dụng của thuốc. Cùng một loại thuốc, ở khu vực này có thể mang đến hiệu quả bất ngờ, song ở nơi khác lại trở nên vô dụng. Giải đáp cho vấn đề này, Giáo sư Crabb nói: “Hiện tượng này xảy ra do ký sinh trùng phát triển khả năng đề kháng. Chính vì vậy, nghiên cứu phát triển nhiều loại thuốc mới là nhiệm vụ cấp bách và hết sức quan trọng. Đây có lẽ là căn bệnh khó chịu nhất mà con người phải đối mặt.”

Bệnh sốt rét đến Úc bằng cách nào?

Virus sốt rét từng được phát hiện ở Northern Territory, song nhờ phát hiện kịp thời và chữa trị hiệu quả mà chúng đã bị tận diệt vào năm 1981. Hiện tại, đất liền nước Úc vẫn chưa có dấu hiệu bùng phát dịch, tuy nhiên, khu vực phía bắc từ vĩ tuyến 19 trở lên vẫn thuộc vùng chịu ảnh hưởng của căn bệnh này.

BỆNH SỐT RÉT NGUY HIỂM ĐẾN MỨC NÀO?

Mỗi năm, toàn nước Úc có khoảng 700 – 800 trường hợp mắc sốt rét, chủ yếu xảy ra do du khách ghé thăm các khu vực có dịch bệnh. Tuy nhiên, với nhiệt độ dần ấm lên như hiện nay, Giáo sư Crabb quan ngại rằng căn bệnh này có thể “làm mưa làm gió” ở Úc trong thời gian tới.

“Nơi nào nóng ẩm hơn, nơi đó càng có nguy cơ bùng phát dịch bệnh do muỗi làm vật trung gian. Khí hậu đang thay đổi rõ rệt, vì thế, đàn muỗi dần phân tán khắp nơi, thậm chí chúng đã bắt đầu tấn công lên vùng núi,” ông nói.

Nguồn: 9News